Groenstructuur

Geactualiseerd 30 januari 2017


Beleidsplannen

INHOUDSOPGAVE RUBRIEK

_______________________________________________________
Volgens een onderzoek van de stichting wAarde van februari 2015 willen jongeren graag meer groene, gezonde plekken met liefst veel wandelpaden, mooie planten, bloemen en bomen, plekken om te kletsen, open grasvelden, fietspaden en picknickplekken.
Zij willen juist geen plekken voor het houden van feestjes of het uitlaten van honden, stiltezones en sportvoorzieningen zoals trimbanen.

Tussen grijs en groen. Een verkenning van tuinen en tuinieren in Nederland. SCP 7 juli 2016. Volgens het SCP-rapport bestaat er een spagaat tussen de maatschappelijke behoefte aan ‘meer groen’ in woonwijken en de verharding van tuinen. In het laatste geval fungeert de tuin als onderhoudsarm verlengstuk van de huiskamer. De kennis van de natuur in de tuin lijkt uit te sterven. Vooral ouderen zijn actief in hun tuin. Lees ook het persbericht.

De gemeente heeft in 2015-2016 een plan van aanpak opgesteld hoe om te gaan met door ca. 300 bewoners e.a. in gebruik genomen grond van de gemeente. In 2017-2018 wordt dit plan in contact met de betrokkenen uitgevoerd, zie de brief d.d. 9 januari 2o17.
________________________________________________________

Het Rijksbeleid op het gebied van natuur is in 2014 aangepast. Zo werd in april 2014 de Rijksnatuurvisie gepubliceerd. In mei reageerde daarop onder meer de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. De Werkgemeenschap LandschapsOnderzoek heeft in december 2014 in de Rijksnatuurvisie schematisch gepresenteerd.
Al eerder, in juni 2013, was de Uitvoeringsagenda Natuurlijk Kapitaal verschenen. Deze kamerbrief gaat in op het behoud en het duurzaam gebruik van biodiversiteit.

Behalve het rijks- en provinciaal beleid gelden voor het groen in de gemeente Zeist gemeentelijke en regionale plannen. Zo is het intergemeentelijke LandschapOntwikkelingsPlan & BeeldKwaliteitsPlan Kromme Rijngebied van toepassing (LOP+ en BKP+). Voor het gebied fungeert de Stuurgroep Kromme Rijn Landschap van de betrokken gemeenten. Deze ondersteunt de ontwikkeling en het beheer en landschap op particulier terrein.
Voor de buitenplaatsen in de Provincie Utrecht gelden de
volgende provinciale beleidstukken:
De Utrechtse Buitenplaatsenbiotoop, 14 oktober 2014; en enkele citaten daaruit.
Uitvoeringsagenda Historische Buitenplaatsen 2012-2015, september 2011;
Visie Stichtse Lustwarande, juli 2005;
Identiteitsonderzoek Stichtse Lustwarande, 25 december 2003.

Voor het openbaar groen binnen de bebouwde kommen van de gemeente Zeist geldt het GroenStructuurPlan 2011-2021 (GSP). Hier wordt vooral op dat plan ingegaan. Voor het Bomenleer, zie de aparte rubriek.

parkBurgemeesterspark 2007Landschaps-
ontwikkelingsplan & Beeldkwaliteitsplan Kromme Rijksgebied +

In 2009 is een Landschaps Ontwikkelings Plan en een Beeld Kwaliteits Plan opgesteld voor het Kromme Rijksgebied (LOP+ en BKP+). Dit gebeurde door de gemeenten De Bilt, Bunnik, Houten, Zeist, Utrechtse Heuvelrug en Wijk bij Duurstede. Het plan besteedt aandacht aan diverse aspecten van het landschap. Die lopen uiteen van de ontstaansgeschiedenis en haar cultuurhistorische en ecologische waarden tot het huidige gebruik voor landbouw en recreatie. Centraal in de planvorming staat het behouden, waar mogelijk versterken en, zo mogelijk het ontwikkelen van landschap met kwaliteit. Het LOP+ bestaat een landschapsvisie en een natuurvisie met onder andere voorstellen voor ecologische verbindingszones.
Het Beeld KwaliteitsPlan Kromme Rijksgebied (BKP+) maakt vooraf inzichtelijk hoe nieuwe ontwikkelingen in het buitengebied ruimtelijk vormgegeven en ingepast kunnen worden, aansluitend bij het bestaande landschap. 

De lokale en regionale milieuorganisaties, zoals de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. (www.milieuzorgzeist.nl) en de Werkgroep Natuurlijk Zeist-west (www.natuurlijkzeist-west.nl), hebben ingesproken op de plannen. De plannen staan onder meer op de site van de gemeente Zeist.
terug naar top

GroenStructuurPlan Zeist

DOEL EN FUNCTIES PLAN

Groene structuren Zeist

Het groenbeleid van de gemeente Zeist is medio 2011 opnieuw vastgelegd in het Groenstructuurplan. Het beleid zet in op het veiligstellen, koesteren en versterken van het groene karakter van Zeist voor de lange termijn, d.w.z. minstens tien jaar. Het plan vervult voor het beleid de volgende functies:

  • Een scherts van de hoofdlijnen van beleid voor het openbaar groen binnen de bebouwde kommen van de gemeente; het vormt een onderlegger voor en uitwerking van de integrale structuurvisie en werkt door bij bestemmingsplannen.
  • De inhoud van het plan vormt de basis van een verplichte analyse van de aanwezige groenwaarden voor aanvang van bepaalde ontwikkelingen.
  • Het is een van de toetsingskaders en afwegingsinstrument bij (ruimtelijke) ontwikkelingen en projecten en geeft randvoorwaarden mee.
  • Het plan is het kader voor gemeentelijke inrichtings- en beheerplannen. Het is de basis voor het groenbeheerplan en bepaalt samen met de huidige situatie of er sprake zal zijn van beheer voor instandhouding, ontwikkeling of omvorming.

ONTWIKKELING PLAN

Theekoepel SlottuinHet vroegere Groenstructuurplan van 1992 was een beleidsplan waarin de groenstructuur was weergegeven. De kritiek op dat plan was dat het nog weinig uitgewerkt was.
Bij het opstellen van het nieuwe plan heeft de gemeente in overleg met de Grontmij gekozen voor een ‘bottum up’ benadering vanuit de afzonderlijke buurten en laanstructuren. Zo ontstond het derde gedeelte van het huidige plan. Zeist werd daarin voorgesteld als een collage van buurten, parken en lanen. De natuurlijke en cultuurlijke voorgeschiedenis en randvoorwaarden en daarmee de onderlinge samenhang kwamen daarin onvoldoende aan de orde.

BURGERPARTICIPATIE

Na aandringen van de klankbordgroep is deze beschrijvende lappendeken van buurten en lanen aangevuld met een algemeen deel, waarin de grotendeels ontbrekende verbanden werden aangegeven. De stichting heeft respect voor de volharding van de (overgebleven) leden van de klankbordgroep, die onvermoeid hebben getracht het oorspronkelijke concept van de Grontmij te verbeteren. Dit is grotendeels gelukt met medewerking van de ambten(a)r(en). Wel is het in het kader van kwaliteit en burgerparticipatie een gemiste kans dat de gemeente niet het aanbod van diverse leden van de groep heeft aangenomen bij te dragen aan het schrijven van het plan. Dat had ons inziens veel tijd, energie en ergernis gescheeld.
Oorspronkelijk had de gemeente toegezegd dat het plan als grondslag zou dienen voor de Structuurvisie Zeist 2020. Maar dat is niet gebeurd mede door de onnodige vertragingen bij de ontwikkeling van het plan.

INSPRAAK

Ten slotte hebben o.a. de leden van de klankbordgroep nog hun opmerkingen over het Voorontwerp Groenstructuurplan kunnen indienen. Voor Beter Zeist deed Egbert Visscher dat op 9-03-2010, zie deze opmerkingen.
In december 2010 gaf Beter Zeist in lijn met de opmerkingen over het voorontwerp haar Inspraakreactie  op het Concept Groenstructuurplan. Op 29 juni 2011 werd het Groenstructuurplan (11RAAd0034) besproken in de Raadscommissie Ruimte. Daarvoor had Beter Zeist op 27-06-2011 haar Zienswijze ingediend met algemeen en concreet commentaar.

WIJZE VAN PRIORITEIT STELLEN

Op basis van een volgorde van vijf structuurkenmerken en van vijf thema’s kan in de toekomst per gebied het belang c.q. de prioriteit van het groen en te voeren beleid worden bepaald, rekening houdend met een ecologische analyse (pag. 226/227: ecologische visie van v/d Bijtel). Als ruimtelijke uitwerking of ter illustratie zijn enige kaarten, plattegronden of deels bewerkte foto’s in het plan opgenomen. Overigens is tot nu toe zoiets nog nooit gebeurd bij de planontwikkeling, althans daarover zijn geen stukken openbaar beschikbaar.  Daarmee is de voorgestelde groene prioriteitstelling een dode letter geworden. Dat bleek onder meer bij de aanvraag voor bebouwing van een smalle ecologische passage in Den Dolder.

FINANCIËLE ONDERBOUWING?

In feite is het plan een goed onderbouwde verlanglijst zonder een heldere prioriteitstelling en een tijdschema. Een begroting van de kosten en opbrengsten gedurende het tijdvak van 10 jaar of meer ontbreekt ook. Dit had best gekund gezien de ervaring van de gemeente en uitvoerders met de kosten en tarieven per project en activiteit. Uiteraard ontbreekt dus ook een dekking voor de uitvoering van het plan.

Het is nu al duidelijk dat het plan niet budgettair neutraal is uit te voeren. Hoe groot de omvang van de benodigde middelen zou moeten zijn blijft gissen en dat is een gemiste kans.  De discussie over de kosten van de uitvoering van het Bomenbeheersplan laat pijnlijk duidelijk het ontbreken van de financiële onderbouwing van het Groenstructuurplan zien.

Wanneer de gemeente het uitvoeren van het plan serieus wil nemen, dan zal er via ombuigingen structureel geld moeten worden vrijgemaakt voor de groenstructuur. Overigens is dit wel in overeenstemming met het belang dat Zeistenaren hechten aan hun groene omgeving (zie ook de peiling onder de bevolking zoals die op pagina 249 is aangegeven en latere peilingen van het burgerpanel en anderen). De vraag is: Blijft Zeist als groene gemeente in volle glorie bestaan of stevenen we af op vergane glorie met alle consequenties van dien. Wat hebben we als gemeente over voor een mooi en groen Zeist.

CONCLUSIE BETER ZEIST

Het medio 2011 vastgestelde Groenstructuurplan  bevat waardevolle informatie die is te gebruiken als achtergrond en onderbouwing van een beleidsplan op het gebied van de Zeister groenstructuur. Er staan in het plan criteria, aandachtspunten en aanbevelingen die grotendeels beheersmatig van belang zijn. De diverse kaarten van de huidige groenstructuur zijn deels onvolledig en te weinig onderscheidend om als beleidskader te dienen. Dat geldt des te meer daar ze weinig informatie bieden over de wenselijke en mogelijke groenstructuur. Dat is risicovol omdat daarmee de kans op aantasting van waardevolle elementen en groenverbindingen toeneemt.
Voor een beleidsplan ontbreken ook de prioritering van de beleidsmaatregelen, de programmering in de tijd, de meerjarige financiële uitwerking en de budgettering. 

BRONNEN GROENSTRUCTUUR

  • PowerPoint voorstel Natuurinclusief ontwerpen, SMZ e.o., WNZW en SBZ, mei 2016
  • Plan van aanpak Natuurinclusief ontwerpen, SMZ e.o., WNZW en SBZ, mei 2016
  • Sjabloon Natuurinclusief ontwerpen, SMZ e.o., WNZW en SBZ, mei 2016
  • Utrechtse Buitenplaatsen, Provincie Utrecht, 14 oktober 2014;
  • Uitvoeringsagenda Historische Buitenplaatsen 2012-2015, Provincie Utrecht, september 2011
  • Zeist 2020. Zeist schrijf je met een Q, Projectgroep Structuurvisie, 2010
  • Stedenbouwkundige masterplannen (o.a. Kerckebosch, Vogelwijk, Abrona Sterrenberg), Gemeente Zeist
  • LandschapsOntwikkelingsPlan (LOP) en Beeldkwaliteitsplan Kromme Rijn, Brons en partners, i.o.v. gemeentes in het Kromme Rijngebied, 2009
  • De tuinen van Utrecht, Utrechts Landschap, 2009
  • Ontwikkelingsperspectief Zeist 2030, gemeente Zeist, 2009
  • Buiten zijn, ja leuk! Nota speelruimte gemeente Zeist, OBB Ingenieursbureau, 2008
  • Bomen, een verademing voor de stad, i.o.v. PPH en VHG, 2008
  • De waarde van groen, programma Groen en de Stad, 2008
  • Groen opgroeien! Raad voor het Landelijk Gebied, 2008
  • Beheervisie ecologisch groen, Bureau van den Bijtel, concept, 2007
  • Tastbare tijd, Cultuurhistorische atlas, Provincie Utrecht, 2007
  • Ecologie, landschap en cultuurhistorie toegelicht, gemeente Zeist, intern rapport, 2006
  • Leven in de stad, van Zoest en Melchers, 2006
  • Visie Stichtse Lustwarande, Provincie Utrecht, 2005
  • Recht op groen, Raad voor het Landelijk Gebied, 2005
  • Een ommetje in de buurt, de wandelmogelijkheden in Zeist, Marijn Both, 2005
  • Stadspeiling 2003/2004, gemeente Zeist, 2004
  • Identiteitsonderzoek Stichtse Lustwarande, Provincie Utrecht 25 december 2003
  • Zeist, levende parel van de Stichtse Lustwarande, Katern Zeist van het tijdschrift Monumenten, 2003
  • Ecologisch onderzoek (voor diverse gebieden in Zeist), Bureau Waardenburg, 1991 en 2002
  • Groenbeheerplan Zeist-West, gemeente Zeist, 1995
  • Groenstructuur Zeist, gemeente Zeist, 1993
  • Een beeldkwaliteit voor Zeist, Tummers en Tummers, 1992
  • Zeist, groei en bouw (diverse delen), Roland Blijdenstein, 1983
  • terug naar top

Print page
Share Button

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *