Den Dolder

Den Dolder oversteekplaats

Enkele ontwikkelingen
Geactualiseerd 09 oktober 2019

INHOUDSOPGAVE RUBRIEK

Dorp Den Dolder e.o.
Drieluik Den Dolder

Woningbouw Dolder / WA Hoeve
Overzicht bouwplannen
Andere aandachtspunten

DORP DEN DOLDER E.O.

In Den Dolder wonen ruim 3.750 inwoners. Dat is ongeveer 6% van de bevolking van de gemeente Zeist. Ook de terreinen van de Willem Arntz Hoeve en Dennendal en de gebieden langs de Nieuwe Dolderseweg behoren tot het dorp. De belangrijkste bewonersvereniging is Belangenvereniging Den Dolder www.dendolder.net. Deze werkt samen in het platform buurten en dorpen Stichting Beter Zeist. Ook Stichting Milieuzorg Zeist e.o. houdt zich bezig met Den dolder e.o.

Elk jaar wordt begin september een kunstronde gehouden: www.kunstronddendolder.nl.
Verder organiseert een stichting optredens van musici in de Maria Christine Kerk: www.cultuurpodiumdendolder.nl. De Historische Vereniging verdiept zich in het verleden van het dorp: www.historischeverenigingdendolder.nl. En de ondernemersorganisaties werken samen in Ondernemend Den Dolder: www.ondernemenindendolder.nl.
terug naar top

DRIELUIK DEN DOLDER

Voorgeschiedenis
Al in 2001 nam ProRail contact op met de gemeente over aanpassing van de spoorwegovergang. Nadat de gemeente zich eerder had uitgesproken voor het openhouden van de spoorwegovergang bij het treinstation Den Dolder, bleek bij verrassing eind 2007, dat de gemeente deze overgang wilde vervangen door een voetgangers- en fietstunnel tussen het noorden en het zuiden van Den Dolder. De veiligheid van de spoorwegovergang zou dit noodzakelijk maken. Dit bleek echter een verkeerde voorstelling van zaken van de kant van ProRail. De huidige onveiligheid lijkt voor wat het spoor betreft nogal overschat. In de statistieken zijn namelijk ook zelfdodingen meegenomen die vanaf het station plaatsvinden. Deze hebben niets met de spoorwegovergang te maken.

In geval van afsluiting van de spoorwegovergang zou gemotoriseerd verkeer via een aparte aansluiting met de provinciale weg moeten lopen. Daarmee zou het dorp effectief in tweeën worden gesplitst. Er zou dus een soort ‘Dolderse muur’ ontstaan. Bovendien was er sluipverkeer te verwachten met een uitstraling naar Bosch en Duin en Huis ter Heide. Verder koppelde de gemeente deze plannen aan een herinrichting van het winkelcentrum van den Dolder, zonder dat goed was overlegd met de belanghebbenden.

Er werd voor de invulling van het bovengenoemde Drieluik een interactief proces gevolgd met een selectie van ondernemers, bewoners en bezoekers. Dat leverde een voorstel op voor een tunnel voor het langzame verkeer, een kortsluitroute voor het autoverkeer via de provinciale weg N238 met een bypass via de Andreas Foxlaan. Verder was een herinrichting van het centrumgebied van Den Dolder voorgenomen. Het op de schop gaan van het centrum blijkt medio 2015 van de baan. In plaats daarvan werd het op aandrang van de ondernemers beperkt opgeknapt. Daarbij ging het bijvoorbeeld om eenrichtingverkeer voor Albert Hein en de verplaatsing van de zebra verderaf van de Spoorwegovergang. En om nieuwe bestrating en straatmeubilair zoals fietsenrekken, een ondergrondse afvalcontainer, betere verlichting en andere beplanting. Ook werd gekeken naar verbetering van de kruising Paduaweg – Dolderseweg. De uitvoering vond plaats na de zomer van 2016.

Over het totale drieluik is echter geen unaniem advies uitgebracht. Wel was duidelijk dat ProRail de tunnel zou betalen, waneer de gemeente de spoorwegovergang zou afsluiten voor auto’s.

Verzet tegen de plan
Het verzet tegen de plannen zwol dan ook aan en niet alleen in Den Dolder. De belangrijkste bewonersorganisaties van de drie dorpen verzetten zich samen met Ondernemend Den Dolder tegen het voorgestelde en onderling verbonden “Drieluik”. De bewoners wezen op eerder gedane toezeggingen en kwamen met alternatieve plannen, zoals een parallelweg naast de Nieuwe Dolderseweg of alleen een extra voetgangers- en fietstunnel. Inmiddels had het College al gekozen voor sluiting van de overgang met alle te verwachten gevolgen vandien.

Op 4 oktober 2011 heeft de Raad bij amendement toch besloten eerst de voetgangers- en fietstunnel aan de Tolhuislaan aan te leggen. Pas na een (nieuw) integraal (onafhankelijk) veiligheidsonderzoek zouden besluiten worden genomen over de andere onderdelen van het drieluik. Op 12 februari 2013 stemde de raad in met een onderzoek door TNO. Bij een veiliger verkeersbeeld na de in gebruikneming van de tunnel zou dan kunnen worden afgezien van het afsluiten van de spoorwegovergang. In dat geval zal niet ProRail de aanleg van het tunneltje betalen, maar de gemeente Zeist.

Daarmee is wel op korte termijn de de afsluiting van de overweg voor snelverkeer van de baan. Op 29 maart 2016 ging de raad unaniem akkoord met het Bestemmingsplan spoorwegondertunneling Den Dolder (16RV010) ten behoeve van de Tolhuislaan tunnel. Dat is meer dan tien jaar na de eerste gemeentelijke toezegging. De overeenkomst die nodig is voor de bouw ervan werd ook met ProRail getekend. Inmiddels werd in de begroting Zeist 2015 vier miljoen euro gereserveerd voor het realiseren van een fiets- en voetgangerstunnel. Wel was een overeenkomst nodig met de eigenaar van het naastliggende Overtoomterrein Kompaan Dollard en zijn de bouwplannen (nu 42 woningen) voor dat terrein aangepast. De planning was dat het tunneltje na de aanbesteding in 2016 daarna in 2017 gereed kwam.

Rekenkamer rapport
Terugkijkend heeft de Rekenkamer Zeist onderzoek laten doen naar het beleidsproces met betrekking tot de fiets- en voetgangerstunnel. Volgens de Rekenkamer schoot de gemeente daarbij schromelijk tekort t.a.v. cultuur en werkwijze van de raad, regie en verdeling van verantwoordelijkheden, samenhang, afspraken met partijen, financiën, externe communicatie en burgerparticipatie. Zie verder het rapport van juni 2016.

In 2017 is de gemeente gestart met een onafhankelijk onderzoek naar de consequenties van verschillende scenario’s voor de verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid in het centrum en in Den Dolder. Het onderzoek is nodig om te komen tot een gedegen besluit over welke maatregelen genomen kunnen worden om tot een verkeersveilige overweg te komen. Op maandag 1 juli 2019 hield de gemeente Zeist een informatiebijeenkomst over de uitkomsten van het onderzoek van het bureau Goudappel Coffeng.

Voorbereiding principebesluit
Tijdens de informatiebijeenkomst werden vanuit de bevolking kritische geluiden geuit en suggesties gedaan, zie het verslag en enkele zienswijzen met antwoorden. Daarna nam het college een standpunt in, zie het persbericht van 18 juli. Bewoners van de Baarnseweg hebben daarop een brief naar de raad gestuurd om het plan uit te stellen. Later volgde nog een voorzet voor een amendement. Ondertussen had de fractie van GroenLinks een mondelinge huis-aan-huis enquête gehouden. Daaruit blijkt dat een meerderheid van de respondenten voor afsluiting voor autoverkeer van de spoorwegovergang zou zijn. Verder heeft het college vragen van het CDA beantwoord en werd het raadsvoorstel Uitvoering Drieluik Den Dolder gepubliceerd.

Op 12 september 2019 werd een Ronde Tafel gehouden, daarna volgde het debat op 24 september. Daarvoor waren nog 2 bijdragen naar de raad gestuurd. Zo pleit de Belangenvereniging Den Dolder voor een uitstel van de besluitvorming tot er een volledig plan is. Wel zou dan o.m. de bypass voor het autoverkeer (na overleg over de beste route) kunnen worden aangelegd in afwachting van de financiering door ProRail.

Ter voorbereiding van de besluitvorming van de raad op 8 october hebben de fracties van CDA en VVD bij amendement voorgesteld om voor zover noodzakelijk de vrijvallende gelden van de bestemmingsreserve Fietstunnel van € 4 miljoen euro te reserveren voor aanvullende investeringen in de leefbaarheid van Den Dolder.

Verder hebben bewoners van de Adreas Foxlaan e.o. hun zorgen geuit over de toename van het verkeer als gevolg van het gebruik van Almata door de Politie-akademie. Het zou  gaan om een dagelijks verblijf van ca. 800-1.000 mensen met bijbehorend verkeer van en naar het treinstation en het dorp. Dat is niet meegenomen in het rapport over het Drieluik DD van bureau Goudappel Coffeng en het is ook niet genoemd tijdens de Ronde Tafel van 12 september. Zij vroegen om nader onderzoek daarover voordat definitieve standpunten over het Drieluik worden ingenomen.

Raadsbesluit
Op 8 oktober aanvaarde de raad het amendement om de bestemmingsreserve Fietstunnel van 4 miljoen euro te reserveren voor aanvullende investeringen in Den Dolder. Verder is een amendement aangenomen voor betrokkenheid van de bevolking bij de verdere vormgeving van de aanpassingen. En idem een motie om te voorzien in goede voorlichting. Het raadsvoorstel werd met een kleine 2/3 meerderheid aanvaard (20 stemmen voor).

Tegen waren D66 en de lokale partijen. Zij vonden dat er bij de bevolking nog te veel verschil van mening was om een principebesluit te nemen. Bovendien concludeerden zij dat het onderzoek van bureau Goudappel Coffeng onvoldoende gericht was op integrale veiligheid van alle beoogde verkeersmaatregelen. Hoe weten we nu dat de bypass c.q. omweg voor autoverkeer via de provinciale weg niet evenveel of meer ongelukken oplevert dan de spoorwegovergang? En waren daar in het verleden veel ongelukken? Verder vonden zij de concretisering van de verkeersmaatregelen en de financiële uitwerking ervan onvoldoende.
terug naar top

WONINGBOUW DEN DOLDER / WA HOEVE

In Den Dolder werd eind 2007 een strook monumentaal bos gekapt naast de Schroeder van der Kolklaan voor 25 nieuwe villa’s. De overblijvende bosstrook die Den Dolder van Bilthoven scheidt, is eigenlijk te smal voor de functie als ecologische corridor. Toch is deze als zodanig vastgelegd in landelijke beleidsstukken. Aansluitend op de strook is tevens de nieuwe ‘Brede School’ gebouwd en zijn de nieuwe sportvelden van de Dolderse sportvereniging (DOCS) gesitueerd. Op het – half in het bos verscholen – oude terrein van DOSC worden 135 woningen gebouwd.

Als het hierbij bleef zouden bewoners van Den Dolder er wellicht vrede mee kunnen hebben. Er zijn echter al jaren plannen voor bebouwing van het nu nog grotendeels groene gebied in het (vierde) kwadrant (Leeuwenhorst) ten noorden van de spoorlijn en ten oosten van de Dolderse weg op het terrein van de zorginstelling Altrecht, de Willem Arntz Hoeve. In het kader van het programma Hart van de Heuvelrug werd geprobeerd het gebied zoveel mogelijke te gelde te maken door massale nieuwbouw. Dat gebeurde zonder echte inspraak van de Dolderse en Zeister inwoners. Het ging daarbij om een totaal van 365 woningen. In andere stukken stonden afwijkende aantallen, namelijk 208 en 235. Als gevolg van massale protesten werden de plannen uitgesteld.

Luchtfoto WA Hoeve, 2015In de coalitieakkoorden van 2010 en 2014 staat dat tot de volgende verkiezingen geen medewerking wordt verleend aan deze woningbouw. Tegelijkertijd werd bekend dat de tekorten van het programma Hart van de Heuvelrug vele miljoenen bedragen, zie de rubriek Hart van de Heuvelrug.

Inmiddels werd met projectontwikkelaar Achmea Syntrus gesproken over het bouwen van 160 woningen op circa 6 hectare van het zuidwestelijk deel van het vierde kwadrant. En idem van een verdichting van de zgn. Middenas met de historische paviljoens van het Altrechtterrein. Want Atrecht wil binnen 10 jaar af van de Willem Artnz Hoeve. Dit terrein past niet meer in de bekostiging en het voldoet niet meer aan de vereiste functies die de zorginstelling moet vervullen. Altrecht bouwt op het terrein het aantal klinische behandelplaatsen af. De zorgfuncties zullen meer ambulant en op andere locaties in stedelijke gebieden worden voorgezet zoals de plaatsen Zeist (Sanatoriumterrein) en Utrecht.

Wel heeft de wethouder aangegeven dat de gemeente het liefst niet wil bouwen buiten de huidige Altrecht terreinen. Maar het gebied van Altrecht moet wel 1,5 miljoen euro opleveren voor Hart van de Heuvelrug. Inmiddels hebben de gemeente en Altrecht in overleg met de belanghebbende burgerorganisaties en burgers een gebiedsvisie voor het terrein opgesteld. Daarin is naar verwachting aandacht besteed aan de voorgenomen woningbouw. En uiteraard ook aan het behoud van de natuur en de cultuurhistorische waarde van de monumentale gebouwen op het terrein. Wel wil Altrecht nu een veelvoud van de opbrengst, namelijk 15 mln. euro. Dat bedrag zou nodig zijn om elders te kunnen doorwerken. De instelling wil namelijk in verband met de gewijzigde bekostiging van de GGZ de komende 10 jaar van het terrein vertrekken. Dat zou kunnen leiden tot veel meer woningen dan het natuurgebied en Den Dolder aankan. Zie verder de rubriek WA Hoeve / Dennendal en de informatie op de gemeentelijke site www.zeist.nl/WAHoeve.

Rode contouren.
Beter Zeist heeft in 2016 samen met Milieuzorg Zeist en de dorpsorganisaties van Bosch en Duin, Den Dolder en Huis ter Heide alles uit de kast moeten halen om de raad en Provinciale Staten te bewegen geen rode contouren om de WA Hoeve te trekken. Ach, zei de wethouder Jansen, op de WA Hoeve moet toch woningbouw komen. Uit het verslag van het lang voor de bewoners en de raad geheim gehouden overleg in februari 2016 bleek echter iets anders. Het ging bij de WA Hoeve vooral ook om het bij voorbaat voorkomen van beroepsprocedures. Tegelijkertijd werd met belanghebbenden de gebiedsvisie voor de WA Hoeve ontwikkeld. Niemand werd geïnformeerd over het voornemen de rode contour om het terrein te leggen. In de Provinciale Staten werd wel duidelijk dat het binnen de rode contouren brengen de gemeente meer mogelijkheden biedt tot inbreiding en te verstedelijking, zie verder de rubriek provincie: structuurvisies en plannen.

Dennendal
De verplaatsing van de locatie Dennendal van zorginstelling Reinaerde naar het Sanatoriumbos in Zeist-Noord ging na jarenlange procedures niet door, zie hiervoor de rubriek Sanatoriumbos. De redenen waren de langdurige procedures over het Buurtschap Sanatoriumbos, de inmiddels weggevallen doelsubsidie voor de bouw van het buurtschap in Zeist en de veranderende bekostiging van de zorg. Dat alles betekende dat het ‘teruggeven van Dennendal aan de natuur’ niet doorging. Wel zal Reinaerde nu de gebouwen in Dennendal renoveren of vernieuwen, zie de rubriek WA Hoeve / Dennendal

Wanneer alle oorspronkelijke bouwplannen in Den Dolder worden opgeteld, brengt dat het totaal op 740 nieuw te bouwen woningen. Dat zou dus inderdaad neerkomen op een uitbreiding van 40% van het huidige aantal inwoners! (Dit bij de gemiddelde bezetting van ruim 2 inwoners per woning). Dat zorgt voor een extra druk op de voorzieningen in het dorp.

Leefbaarheidsonderzoek
Toen duidelijk werd dat er veel weerstand ontstond tegen de woningbouwplannen in Den Dolder, heeft de gemeente een leefbaarheidsonderzoek gestart in Den Dolder. Veel Doldernaren deden daar enthousiast aan mee in de hoop en de verwachting, dat zij daarmee de plannen nog enigszins konden beïnvloeden. Toch is er teleurstelling omdat de gemeente doorgaat met het bovenmaats uitbreiden van Den Dolder.
terug naar top

OVERZICHT VAN (MOGELIJKE) BOUWPLANNEN

Locatie Den Dolder / aantal / 1ste plan

  • Schroeder van der Kolklaan / 25 / 2008
  • Dr. van der Hoevenlaan / 135 / 2008
  • Fornheselaan Den Dolder / 15 / 2008
  • Eekhoornlaan Den Dolder / 6 / 2008
  • Altrecht (Dolderse Hille) / 115 / 2010
  • Altrecht (4e kwadrant) / 208 / 2010
  • Overtoom terrein (Tolhuislaan) / 41 / 2008
  • Andreas Foxlaan Den Dolder / 10 / 2009
  • Torteltuin Den Dolder / 17? / 2009
  • Delta terrein Den Dolder / 48 / 2009
  • Boswijcklaan/Ramaerlaan Den Dolder / 30 / 2009
    terug naar top

ANDERE AANDAherinrichtingCHTSPUNTEN

Behalve de bovengenoemde projecten zijn ook andere onderwerpen een punt van discussie, zoals:

  • Bedrijventerreinen: de herinrichting daarvan en de transitie van detentie-instelling Almata / De Eng. Hiervoor was het de bedoeling van het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) en de gemeente een GONS-proces te laten plaatsvinden met omwonenden, bedrijven van Fornhese en andere belanghebbenden. Daarvoor had de raad uitgangspunten en randvoorwaarden vastgesteld. Tussentijds zou dan gedurende het GONS-proces worden teruggekoppeld naar de raad. Zie verder de brief van het college van 18 september 2017. Begin 2017 was het plan om de locatie Almata tijdelijk te gebruiken voor statushouders. Dit plan is later dat jaar door het college ingetrokken. Sindsdien wordt gestreefd naar een permanente invulling. Medio 2019 is het duidelijk geworden dat de Politie Akademie deze locatie wil gebruiken. Of dat betekent dat geen woningbouw meer plaatsvindt op een deel van het het terrein is nog onduidelijk, zie verder het bericht.
    Voor het gebouw Den Engh bestaat belangstelling vanuit Den Dolder, om het te gebruiken als buurthuis. Op dit moment is er nog geen enkel zicht op het beëindigen van het bestaande gebruik van Den Engh. Zolang het huidige gebruik voortduurt, kan het RVB nog niet beschikken over het pand.
  • Het Dorpshuis in Den Dolder dat hangende het tijdelijk gebruik van De Kameel als gemeenschapsgebouw / sociaal cultureel centrum nog niet wordt gerealiseerd;
    De Kameel (voorheen de R.K. basisschool de Kameleon) als huisvesting voor sociaal-culturele activiteiten en het Dolderse verenigingsleven (Atelier Den Dolder, Muziekvereniging Dr. Engelhard, Historische Vereniging, jeugdvrijwilligers van Djoin, vergaderruimte, MeanderOmnium). Daarvoor is een stichting opgericht die het centrum in zelfbeheer gaat exploiteren. De in het bestuur deelnemende deelnemende verenigingen hebben een ondernemingsplan opgesteld voor een duurzaam en betrouwbaar beheer en exploitatie. Het bouwtechnisch onderzoek werd gesponsord door een Dolderse ondernemer. Het behoud van het gebouw vergt wel een gemeentelijke, financiële ondersteuning. In de meerjarenraming is daarvoor jaarlijks 68 miljoen euro gereserveerd. Op 18 april 2015 is De kameel geopend.
  • Het gebruik aan het gerenoveerde stationsgebouw (rijksmonument).
  • Het behoud/renoveren van alle monumentale woningen van Duivendorp / Pleineslaan; dat is inmiddels toegezegd door het plaatsen van de huizen op de gemeentelijke monumentenlijst. Helaas biedt dat weinig soulaas tegen de toekenning van omgevingsvergunningen voor grote aan- en uitbouw op de verkochte percelen.
  • Over het onderzoek naar de verkeerscirculatie heeft de gemeente inmiddels wel overeenstemming bereikt met de bewonersorganisaties.
    terug naar top

 

Share Button