Rapport Verstand

Groeiscenario's

Conflict over groeiambitie
BEMIDDELING TUSSEN BUURTORGANISATIES EN GEMEENTE ZEIST


INLEIDING

Op 1 april 2008 kwam het rapport van mevr. mr. A.F. Verstand uit over de  vastgelopen relatie tussen het Platform van buurtorganisaties Zeist voor Zeist en de gemeente. De bemiddelaar constateerde dat er een ernstig conflict is over de ruimtelijke ontwikkeling van Zeist. Het conflict kwam vooral naar voren bij de voorgenomen uitbreiding met 3.000 extra woningen.
 Globaal ging het er om dat de gemeente wilde groeien ook beweerde ze het tegendeel. De buurtorganisaties zetten juist in op het behoud van de kwaliteit van de woon- en leefomgeving. Uitbreiding van Zeist en de omliggende dorpen met veel meer bewoners vonden zij een bedreiging daarvan, zie het rapport Rapport Verstand

Na de publicatie was er weinig voorgang te merken in de relatie. De politieke coalitie van CDA, VVD, PvdA, en Groen Links hield angstvallig vast aan haar coalitieakkoord om veel woningen te bouwen. Ingewijden wisten dat Zeist daarmee vooral werd gebruikt als overloopgemeente voor de stad Utrecht en omgeving, zie ook subrubriek Ruimtelijke Ordening.
 De inspraak bleef beperkt tot het kunnen indienen van reacties (“Zienswijzen”) op gemeentelijke voorstellen en het gedurende vijf minuten inspreken tijdens openbare raadsbijeenkomsten, de zogenaamde “Open Tafels”.

Zelfs een aanbod van de Stichting Beter Zeist om bij te dragen aan de voorbereiding en evaluatie van het beleid veegde de coalitie ongeïnteresseerd van tafel. Er waren toch al voldoende mogelijkheden en het zou niet passen bij de formele verantwoordelijkheid van de Raad. Alsof de buurtorganisaties die zouden willen overnemen. Angst regeerde bij de coalitie, zeker na de Europese verkiezingen. Maar angst is een slechte raadgever. Dat bleek wel bij gemeenteraadsverkiezingen van maart 2010. Daar leed de coalitie een nederlaag en won D66 als partij die in die tijd het groen wilde sparen.

INHOUDSOPGAVE RUBRIEK

  1. Chronologie traject rapport Verstand
  2. Overzicht stukken die te maken hebben met de voorbereiding en behandeling van het Rapport Verstand.


1 CHRONOLOGIE TRAJECT RAPPORT VERSTAND

10 april 2007
Gesprek van vertegenwoordigers uit de wijken van Zeist met College van B&W
Voorstel van burgemeester Janssen: inventarisatie door onafhankelijke derde.

26 juni 2007
Gesprek met wethouder Gudde/gemeentesecretaris Schriever en v/d Ploeg/Nuijen over uitvoering inventarisatie.
Overeenstemming over gezamenlijke opdracht.

28 augustus 2007
Opdracht geformuleerd.

1 september 2007
Opvoering “Commedia dell’ Seyst”.

18 september 2007
Opdracht verleend aan Annelies Verstand
Gemeente gaat intussen gewoon door met bouwvisie (tot 18 oktober inspraak)
ZvZ start voorbereiding van Forumavond op 6 december.

oktober 2008
Interviews door Annelies Verstand. Laatste gesprekken op 6 november
Gemeente gaat door met planvorming over woningbouw in Den Dolder en bereidt eindrapportage over “Leefbaarheidsonderzoek Den Dolder” voor.

november 2007
Gemeente annonceert plan om sportvelden HtH te bebouwen en de methode van aanpak: “Interactieve Planvorming”.

29 november 2007
Ronde Tafel (Figi) over Bouwvisie.

3 december 2007
Tussentijds gesprek met Annelies Verstand over verlenging van de opdracht (meer tijd nodig om goed advies op te stellen). Ze wil met beide opdrachtgevers nog eens aftasten wat de haalbaarheid is van aanbevelingen die ze wil doen.
Gesprek met Pieta Jansen en Wil Nuijen op 3 december.

6 december 2007
Forum “Rondom Zeist” in Figi.

6 januari 2008
Concept verslag Annelies Verstand.

12 januari 2008
Definitief verslag van Annelies Verstand met de mededeling dat de formele aanbieding niet vóór half februari kan plaatsvinden, i.v.m. afwezigheid van Verstand.
Belangrijke (tussentijdse) aanbevelingen:

• Interactieve Beleidsvorming;

• Gezamenlijke Ronde Tafel Conferentie (als start van dialoog).

5 februari 2008
(tijdens vakantie Annelies Verstand) stuurt ZvZ vragen om verduidelijking naar haar, met een kopie naar de gemeente.

21 februari 2008
Gemeente stuurt brief aan Annelies Verstand dat wat haar betreft opdracht is afgerond en afsluitend gesprek niet nodig is.

24 februari 2008
Gesprek Pieta Jansen/Wil Nuijen & Gudde/Schriever over de wenselijkheid van een afsluitend gesprek. Dat wordt na de nodige pogingen, afgesproken op 1 april.

1 april 2008
Aanbieden van het rapport door Annelies Verstand aan de opdrachtgevers. De gemeente blijkt ineens niet meer zo gecharmeerd van een Ronde Tafel Conferentie.
ZvZ verklaard zich (na rijp beraad) wel bereid tot een dergelijke bijeenkomst.

april 2008
ZvZ doet verschillende voorstellen aan B&W en/of de gemeenteraad voor deelname aan een Ronde Tafel Conferentie, mogelijk in de vorm van een seminar met een groep rondom Jurgen van der Heijden. Hierop wordt geen reactie vernomen.
Eind april trekt ZvZ aan de bel: hoe zit het met de follow-up van het rapport Verstand?

mei/juni 2008
Gemeente doet poging om afspraak te maken. Dat lukt pas op 10 juni 2008.
Intussen gaat de gemeente onverdroten door op de eenmaal ingeslagen weg van voorbereiding van woningbouwprojecten in de verschillende wijken.

september 2008
Op 6 september vindt een gesprek plaats tussen ZvZ en een delegatie van de Raad en B&W. Op 15 september vraagt ZvZ de raad per brief dat de raad haar keuze bepaalt over de inhoud van het rapport Verstand.

december 2008
Zeist voor Zeist concludeert in een persbericht dat het rapport Verstand definitief verdwijnt in het gemeentearchief.

29 april 2008
Overleg van de fracties van D66 en VVD en een vertegenwoordiger van de SP-fractie op woensdagavond 29 april met vertegenwoordigers van Beter Zeist over het raadsvoorstel  09RAAD0090 over afdoening van de brief van “Zeist voor Zeist”.

14 mei 2008
Reactie Platform ZvZ van de Stichting Beter Zeist op de beantwoording door het College van de vragen van D66 over afdoening van de brief van Zeist voor Zeist d.d. 22 september 2008.

28 mei 2009
Antwoord (27-05-09, kenmerk 09UIT03617) op onze brief van 22 september 2008 (!), over (het gebrek aan) opvolging van de bijeenkomst van 6 september 2008 in het Slot. In die bijeenkomst probeerden buurtorganisaties met raadsleden invulling te geven aan de aanbevelingen van het “Rapport Verstand”. Ook direct daarbij de reactie van de Stichting Beter Zeist.

15 juni 2009
Stichting Beter Zeist reageert met persbericht: “Raad zet Verstand op nul”. De raad zag op 14 mei 2009 in meerderheid niets in het betrekken van buurt- en wijkorganisaties bij de voorbereiding en evaluatie van het gemeentelijk beleid. Gezien de opstelling van de coalitie blijft een fundamentele discussie over de nu voorgenomen bouwopgave uit. En van een herstel van vertrouwen tussen de gemeente en vele buurtorganisaties is geen sprake. Zonder dat zullen nieuwe initiatieven van de gemeente weinig kans van slagen hebben.

27 augustus 2009
Brief van Stichting Beter Zeist aan Raad. De stichting zal de komende tijd alleen in geval van noodzaak aandacht besteden aan het weinig effectieve contact met de raad en het College. Dat kan veranderen zodra de raad en het College de burgers effectief willen betrekken bij de voorbereiding en evaluatie van het gemeentebeleid.


2 OVERZICHT STUKKEN

• Brief Stichting Beter Zeist aan Raad/27 augustus 2009
• Raad zet Verstand op nul / 15 juni 2009
• Brief College aan Zeist voor Zeist / 28 mei 2009
• Reactie platform Zeist voor Zeist /14 mei 2009
• Persbericht: Rapport Verstand definitief in gemeente-archief / december 2008
• Brief Zeist voor Zeist aan Raad / 15 september 2008
• Brief van Zeist voor Zeist aan Raad / 16 mei 2008
• Verklaring Zeist voor Zeist over rapport Verstand / 1 april 2008
_________________________

Brief Stichting Beter Zeist aan Raad
27 augustus 2009

Betreft: uw brief van 27-05-09, kenmerk 09UIT03617

Geachte Raad,

Wij danken u voor de brief van 27 mei 2009 over de inhoudelijke behandeling van het ‘rapport Verstand’. Onderstaand onze reactie op het – overigens zeer late – antwoord op de brief van het platform “Zeist voor Zeist” d.d. 19 september 2008 (ingeschreven 24-09-08).
Met het eerste deel van de brief stemmen wij uiteraard in. De betrokkenheid van burgers en andere belanghebbenden bij de voorbereiding en uitvoering van (gemeente)beleid is om meerdere redenen van groot belang. Daarbij is het aan de raad binnen zijn verantwoordelijkheden en bevoegdheden te beslissen over het beleid.

Uiteraard zal de raad zelf ook moeten werken binnen de vigerende wettelijke kaders en vastgestelde plannen van hogere overheden, zoals het Rijk en de Provincie Utrecht en de Europese Unie. Wat de ruimtelijke ordening en woningbouw betreft is dat echter niet altijd het geval. Dat werd bijvoorbeeld in december 2007 duidelijk, toen het Bestuur Regio Utrecht (BRU) zijn beroep bij de Raad van State over het Regionaal Structuur Plan verloor: dat plan bleek strijdig met het Provinciaal Structuurplan. In de raad is de informatie daarover slechts zijdelings aangestipt. De burgers van Zeist moesten het helemaal via andere kanalen horen.

Ons platform van buurtorganisaties “Zeist voor Zeist” heeft mede op basis van het ‘rapport Verstand’ geconstateerd, dat de afgelopen jaren de kloof tussen burger en overheid in Zeist steeds groter is geworden. Nog altijd worden inspraakreacties genegeerd of weggezet als niet-relevant. Dat gebeurde ook bij de totstandkoming van het Ontwikkelingsperspectief Zeist 2030. De door u genoemde “positieve ervaring” met dit proces wordt niet gedeeld door het merendeel van de insprekers. Dat er nu minder uiterlijke commotie is, komt meer door het structureel gebrek aan vertrouwen, dan door het grotere vertrouwen dat burgers en hun organisaties zouden hebben in hun politieke vertegenwoordigers of hun gemeente. Het zal ertoe leiden dat bij volgende verkiezingen nog meer burgers afhaken of een tegenstem laten horen.

In de brief van 19 september 2008 en onze reactie d.d. 14 mei 2009 op vragen van D’66 over het raadsvoorstel ter afhandeling van de brief, deden wij het aanbod om samen met de gemeente na te denken over het beter en effectiever betrekken van burgers, organisaties en deskundigen binnen de Zeister gemeenschap. Zoiets kan op ambtelijk niveau worden voorbereid eventueel zonder agenda vooraf. Ook waren wij bereid aan een evaluatie van de nu lopende pilotprojecten planvorming mee te werken.
Binnen Zeist is namelijk een grote hoeveelheid deskundigheid aanwezig en te raadplegen. Dat blijkt uit resultaten van wijkvisies, enquêtes, inspraakreacties en zienswijzen, commentaarrondes, inbreng van klankbordgroepen, (handtekeningen)acties, juridische procedures etc.

Uit uw brief blijkt dat u de betrokkenheid van burgers, buurtorganisaties en andere belanghebbenden beperkt tot deelname aan de “pilotprojecten interactieve planvorming” en deelname aan inspraak en samenspraaktrajecten. Ons platform “Zeist voor Zeist” ziet echter weinig in een geclausuleerd betrekken van de bevolking, wanneer over bepaalde onderwerpen of ‘kaders’ niet mag worden gesproken, zoals bleek bij de Wijkvisies (Zeist-Noord: Sanatoriumbos; B&D/DD/HtH) en de door de gemeente opgestelde, beperkte Buurtagenda’s. Ook bij het uitwerken van het Ontwikkelingsperspectief Zeist 2030 was er voor burgers en belanghebbenden onvoldoende tijd op een verantwoorde wijze het ontstane product te bespreken.

Ons inziens leidt de huidige opzet van de interactieve pilotprojecten en inspraaksessies niet tot een voldoende effectieve participatie van betrokken en deskundige burgers en organisaties bij beleidsvoorbereiding en -evaluatie. De ‘inspraak’ vindt vrijwel altijd achteraf of wordt gevoerd op basis van vooringenomen standpunten. Deze heeft dan weinig of slechts een marginaal effect; de stellingen zijn immers al ingenomen.
De vraag is òf en in hoeverre de gemeente de burgers en hun organisaties niet langer wil verrassen met kant en klare voorstellen en hen als serieuze gesprekspartner wil zien. Dat was de reden dat wij op 9 december 2008 weinig heil zagen in een apart vervolgtraject met het gemeentebestuur. Waarom de gemeenteraad de door ons voorgestelde aanpak een stap te ver vindt wordt niet geargumenteerd. De formele politiek-bestuurlijke verantwoordelijkheid en rolverdeling wordt er namelijk niet door aangetast. Wel hebben we gezien onze ervaringen sterk de indruk, dat de raad in meerderheid geen invloedrijke inspraak wenst, alleen pro forma voor de ‘maatschappelijke legitimering’.

Als burgers en hun organisaties eerder, in de fase van voorbereiding, betrokken worden bij het omschrijven en oplossen van problemen, dan kan het beleid sneller, deskundiger (de hiervoor genoemde expertise in Zeist) en met meer draagvlak worden gevormd en uitgevoerd. Dat behoeft zeker geen kostbaar, extern circus van ondersteuners te vergen, maar een ambtelijke organisatie die zich juist kan richten op haar hoofdtaken: procesbegeleiding en het aandragen van objectieve informatie. Ook kan op deze wijze na verloop van tijd het onderling vertrouwen tussen overheid,  politici, burgers en hun organisaties verbeteren en zullen kosten worden bespaard. Dat geldt zeker voor de nu veelal zinloos bestede tijd en energie (aan inspraak en procedures) van burgers, organisaties en ambtenaren en politici.

Gezien het ingenomen standpunt van de gemeenteraad zal de Stichting Beter Zeist en het daarin opgenomen platform “Zeist voor Zeist” haar activiteiten nu vooral richten op het ondersteunen en coördineren van buurtorganisaties. De stichting zal de komende tijd alleen in geval van noodzaak aandacht besteden aan het weinig effectieve contact met de raad en het College. Dat kan veranderen zodra de raad en het College de burgers effectief willen betrekken bij de voorbereiding en evaluatie van het gemeentebeleid.

Hoogachtend,
 namens de Stichting Beter Zeist,

Was getekend,
drs. E.P. Visscher, secretaris
_____________________

Raad zet Verstand op nul
15 juni 2009

De raad zag op 14 mei 2009 in meerderheid niets in het betrekken van buurt- en wijkorganisaties bij de voorbereiding en evaluatie van het gemeentelijk beleid.
Het huidige traject van inspraak, vijf minuten bijdragen tijdens haar Ronde Tafelbijeenkomsten e.d. vindt de coalitie (CDA, PvdA, VVD en Groen Links) kennelijk voldoende. Als argument beroept de raad zich op haar eigen verantwoordelijkheid, alsof het platform Zeist voor Zeist die in twijfel trok. Het rapport van de onafhankelijke bemiddelaar mevr. Verstand verdwijnt hiermee in het Ronde Archief. We halen het er voor de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2010 wel weer uit.

Het debat richtte zich vooral op de volgende punten:
- Wat is de betekenis van het kiezersmandaat?
- In hoeverre geef je ruimte aan tussentijdse burgerparticipatie?
- Welke regels nemen we met elkaar in acht?
De raad stelt zich op het standpunt dat met het proces om te komen tot de Structuurvisie en met de Interactieve Planvorming in Huis ter Heide voldoende invulling wordt gegeven aan de aanbevelingen.

Gezien de opstelling van de coalitie blijft een fundamentele discussie over de nu voorgenomen bouwopgave uit. En van een herstel van vertrouwen tussen de gemeente en vele buurtorganisaties is geen sprake. Zonder dat zullen nieuwe initiatieven van de gemeente weinig kans van slagen hebben.
_________________________

Brief College aan Zeist voor Zeist
28 mei 2009

Antwoord op onze brief van 22 september 2008 (!!!), over (het gebrek aan) opvolging van de bijeenkomst van 6 september in het Slot. In die bijeenkomst probeerden buurtorganisaties met raadsleden invulling te geven aan de aanbevelingen van het “Rapport Verstand”.

Kanttekeningen Stichting Beter Zeist
Wil Nuijen

(1) Bovenaan op pagina 2 van de brief staat dat bij het proces om te komen tot een Structuurvisie de raad “zelfs heeft besloten dat tijdens dit proces ook het bestaande beleid ter discussie kan worden gesteld”. Ja, het kan ter discussie worden gesteld, en dat doen wij ook, maar wij zien tot nu toe geen enkel teken dat er iets mee wordt gedaan. Dat is overigens in lijn met een ervaring die wij al ruim twee jaar hebben. De afspraken van het coalitieakkoord lijken “in marmer gebeiteld”, of de inwoners van Zeist het daar nu mee eens zijn of niet.  verwijs nog eens naar onze inspraak tijdens de Ronde Tafel van 23 april die ik met een vorige Beter Zeist Nieuwsflits rondstuurde.

(2)  Ook op pagina twee, in de op één na laatste paragraaf staat: “Tijdens dat gesprek werd de conclusie gedeeld, dat met die verschillende opvattingen een apart vervolgtraject tussen gemeentebestuur en Zeist voor Zeist geen reëel uitzicht biedt op verdere inhoudelijke toenadering”. Ja, wij deelden die conclusie, maar niet omdat we daar blij mee waren, maar omdat we toen de conclusie getrokken hebben dat verder praten geen zin heeft.  We zullen ons op een andere wijze moeten opstellen en organiseren. Kort daarna hebben we de Stichting Beter Zeist opgericht.
________________________

Reactie Platform Zeist voor Zeist
14 mei 2009

Orgaan van de “Stichting Beter Zeist” op de beantwoording van vragen van D66 inzake het raadsvoorstel ter afdoening van de brief van “Zeist voor Zeist”
De reactie van het platform van SBZ is na elk punt weergegeven.

N.a.v. het overleg van de fracties van D66 en VVD én een vertegenwoordiger van de SP-fractie op woensdagavond 29 april met vertegenwoordigers van Beter Zeist over het raadsvoorstel  09RAAD0090 hebben wij nog de volgende vragen aan het college.

1. Kan het college aangeven wat naar zijn mening ‘de problematische afstemming van agenda’s inhield waardoor het 3 maanden duurde na de bijeenkomst van 6 september met de raad voordat het college weer overleg had met Zeist voor Zeist?
College van B&W: Het lukte niet een moment in de agenda’s van alle betrokkenen te vinden voor een gesprek eerder dan drie maanden na de bijeenkomst van 6 september. Het was de intentie van het college dat gesprek sneller te hebben. Dat zoiets niet mogelijk was heeft het college als problematisch ervaren.
SBZ: Hetzelfde geldt voor Zeist voor Zeist.

2. Kan het college aangeven op welke ervaring met Zeist voor Zeist het in het raadsvoorstel eerst genoemde argument “De raad is het volksvertegenwoordigend orgaan”  is gestoeld om dit in het raadsvoorstel op te nemen?
College van B&W: De discussie met Zeist voor Zeist gaat in belangrijke mate over onderwerpen waarover in formele zin besluitvorming door de raad vereist is. Afhandeling van de brief door uw raad is daarom gewettigd. Wij lezen het argument in het raadsvoorstel van de griffie als redengeving waarom wij de brief niet eigenstandig kunnen afdoen.
SBZ: Op zich mee eens; Zeist voor Zeist laat de besluitvorming aan de raad over, maar wil wel betrokken worden bij de beleidsvoorbereiding en -evaluatie.

3. Kan het college zijn op blad 3 van het raadsvoorstel geformuleerde kanttekening dat “Zeist voor Zeist ziet interactieve planvorming niet als de oplossing” nader staven of bedoelt het college hier aan te geven dat “Zeist voor Zeist ziet DEZE VORM (t.w. de HtH-vorm) van interactieve planvorming niet als de oplossing”?
College van B&W: De kanttekening berust op een citaat uit de brief van Zeist voor Zeist. Ons college acht zich niet in de eerste plaats aangewezen om die brief nader te duiden.
SBZ: Zeist voor Zeist ziet weinig in een geclausuleerd betrekken van de bevolking, wanneer over bepaalde onderwerpen of ‘kaders” niet mag worden gesproken, zoals bleek bij de wijkvisies (Zeist Noord: Sanatoriumbos; B&D/DD/HtH: huizenbouw) en de buurtagenda’s.

Ook bij het uitwerken van het Ontwikkelingsperspectief is er onvoldoende tijd geweest op een verantwoorde wijze het product te bespreken. Het Ontwikkelingsperspectief is immers geen directe afspiegeling van de burgerinbreng, maar is ook gebaseerd op gemeentelijke opvattingen e.d. Zelfs nog tijdens de afgelopen raadsvergadering hebben enkele raadsleden zich badinerend in plaats van complimenterend uitgelaten over de gedegen, snelle en ‘gratis’ inbreng van burgers en hun organisaties. Alsof die op de stoel van de raad zouden willen zitten (CDA) en hun inbreng niet representatief zou zijn voor de burgermeningen (Groen Links).
Dat laatste wordt overigens ook in het rapport Verstand tegengesproken (onderaan pag. 5). Daar staat: “Ondanks hun gebrek aan representativiteit dacht menigeen tegelijk wel dat een groot deel van de bevolking achter hun opvatting (van Zeist voor Zeist) staat over het te behouden karakter van Zeist”. Dat is overigens begrijpelijk wanneer men de diverse wijkvisies, resultaten van enquêtes, (handtekeningen)acties, inspraakreacties, zienswijzen, inbreng van klankbordgroepen en (juridische) procedures nuchter beziet.

4. Wil en kan het college het aanbod van Zeist voor Zeist, gedaan in hun brief van 19 sept. (ingekomen 22 sept.) in de laatste alinea blad 1 en de eerste alinea’s blad 2 nader in overweging nemen? Zo niet, waarom niet?
College B&W: Ons college is van mening dat de ingezette ontwikkeling van interactieve planvorming de juiste weg is om te komen tot een goede en werkbare vorm van burgerparticipatie binnen de context van de formele politiek-bestuurlijke verantwoordelijkheden en rolverdeling. Het aanbod van Zeist voor Zeist is ons in relatie tot de verantwoording die wij de raad verschuldigd zijn een stap te ver.
SBZ: Waarom de gemeente de gedachte van Zeist voor Zeist over een effectieve participatie van betrokken en deskundige burgers en organisaties bij beleidsvoorbereiding en -evaluatie een stap te ver vindt wordt niet duidelijk. De formele politiek-bestuurlijke verantwoordelijkheden en rolverdeling worden er niet door aangetast. Als burgers en hun organisaties eerder, in de fase van voorbereiding, betrokken worden bij het omschrijven en oplossen van problemen, dan kan het beleid sneller, deskundiger (er is veel deskundigheid in Zeist) en met meer draagvlak worden gevormd en uitgevoerd. Dat behoeft zeker geen kostbaar, extern circus van ondersteuners te vergen, maar een ambtelijke organisatie die zich juist kan richten op haar hoofdtaken: procesbegeleiding en het aandragen van objectieve informatie. Ook kan op deze wijze na verloop van tijd het onderling vertrouwen tussen overheid,  politici, burgers en hun organisaties verbeteren en zullen kosten worden bespaard. Dat geldt zeker voor de nu veelal zinloos bestede tijd en energie van burgers, organisaties en ambtenaren en politici.

Zeist voor Zeist moet constateren dat de afgelopen jaren de kloof tussen burger en overheid in Zeist alleen maar groter is geworden en dat nog steeds inspraakreacties worden genegeerd of weggezet als niet- relevant. Dat er nu minder uiterlijke commotie is, komt meer door het structureel gebrek aan vertrouwen, dan door het grotere vertrouwen dat burgers en hun organisaties hebben in hun politieke vertegenwoordigers of hun gemeente. Het zal ertoe leiden dat bij volgende verkiezingen nog meer burgers afhaken of een proteststem laten horen.

Conform onze brief van 19 september 2008 (!), en omdat de nu ontstane situatie ons ter harte gaat, doen wij u nogmaals het aanbod om samen met de gemeente na te denken over het beter en effectiever betrekken van burgers, organisaties en deskundigen binnen de Zeister gemeenschap. Zoiets kan op ambtelijk niveau plaatsvinden, zonder agenda vooraf, als het ware met de benen op tafel.
Ook zijn wij bereid aan een evaluatie van de nu lopende interactieve processen mee te werken.
Binnen Zeist is een ongelofelijke hoeveelheid deskundigheid aanwezig en te raadplegen. Dat blijkt uit inspraakreacties en zienswijzen, commentaarrondes, etc., die altijd achteraf plaatsvinden en zó weinig effect kunnen hebben. De voorstellen liggen dan immers klaar en de stellingen zijn reeds betrokken. De vraag is óf en in hoeverre de gemeente de burgers en hun organisaties niet langer wil verrassen met kant en klare voorstellen en hen als serieuze gesprekspartner wil zien.
De stichting Beter Zeist wacht uw reactie op ons aanbod af.
Aan u de keuze, zoals het hoort.

Namens de Stichting Beter Zeist,

W.C. Nuijen, voorzitter
E.P. Visscher, secretaris
______________________________________

Persbericht: Rapport Verstand definitief in gemeentearchief
december 2008

(zie –> Publiciteit –> persberichten)
__________________________

Brief van Zeist voor Zeist aan Raad
15 september 2008

Betreft: inhoudelijke behandeling rapport mevr. Verstand

Geachte Raad,

Intern heeft ZvZ de gezamenlijke bijeenkomst op 6 september jl. van ZvZ met een delegatie van de Gemeenteraad en B&W geëvalueerd. Wij zijn is tot de volgende slotsom gekomen die wij u hierbij doorgeven. Tevens vragen wij u op korte termijn uw keuze te bepalen over de inhoud van het rapport Verstand.

De gezamenlijke bijeenkomst is vooral gebruikt om de emotionele en relationele aspecten van de communicatie tussen de Gemeentelijke overheid en ZvZ te bespreken en op te lossen. Daarbij kwam onder meer aan de orde het benodigde wederzijdse respect voor elkaar en het verschil tussen een politiek debat en de wenselijkheid van een dialoog met de bewonersgroepen.
Op zich was dit een goede zaak, maar voor het werken aan een goede verhouding en  een wederzijds vertrouwen zal meer nodig zijn. Wat dat betreft wachten wij nog steeds op een inhoudelijk standpunt van de Raad over de analyse en aanbevelingen, zoals verwoord in het rapport Verstand, dat op 1 april jl. naar buiten is gebracht. Onze vragen aan de Raad zijn terug te vinden in de brief van ZvZ van 16 mei jl. (als bijlage toegevoegd). In het bijzonder wensen wij duidelijkheid of en zo ja in welke mate de Raad en bijgevolg het College bereid zijn de ambities en het lopende traject voor de woningbouw daadwerkelijk bij te stellen op basis van de inbreng van de bewonersgroeperingen.

Uit de bespreking van 6 september jl. hebben wij niet kunnen concluderen dat de meerderheid van de Raad de Gemeentelijke bouwambities ter discussie wil stellen, herzien of faseren. Wel werd aangegeven dat een evaluatie van het beleid op termijn zal plaatsvinden. Dat betekent echter dat voordien onomkeerbare beslissingen worden genomen, die het aanzien en het karakter van Zeist ingrijpend zullen veranderen en naar onze opvatting aantasten.
De opvatting, dat de procesgang rond het opstellen van de Gemeentelijke Structuurvisie voldoende mogelijkheden biedt om te komen tot een afgewogen bespreking van de grondslagen van het woningbouwbeleid van Zeist, delen wij niet. Gezien de vastgestelde Gemeentelijke Woonvisie en de Bouwvisie zijn de vrijheidsgraden voor een dergelijke bespreking immers beperkt.
Ook de interactieve planvorming, zoals die in Huis ter Heide zou plaatsvinden , beweegt zich binnen de gestelde kaders van de bouwambities van Zeist. Ze kan niet worden beschouwd als een vorm van integrale beleidsvorming met de mogelijkheid te komen tot een fundamentele inbreng van de bewonersgroeperingen.
Over het gebruik buurtagenda’s in plaats van wijkvisies heeft ZvZ al eerder haar opvatting weergegeven.

ZvZ streeft juist naar een effectieve participatie van betrokken en deskundige burgers van Zeist bij beleidsprocessen in Zeist. In de beleidscyclus, vooral bij de voorbereiding, eventueel het toezicht en zeker de evaluatie, zouden burgers een grotere rol moeten spelen bij het omschrijven en oplossen van problemen.
Wij stellen ons dan voor dat per onderwerp of dossier alle belangen en deskundigheden om de tafel zitten om het beleid voor te bereiden en te evalueren. De ambtelijke beleidsorganisatie kan zich op die manier richten op haar kern- en hoofdtaak, namelijk procesbegeleiding en het aandragen van objectieve informatie.

Met het invoeren van beleid met en door burgers is bijvoorbeeld al ervaring opgedaan bij het opstellen van wijkvisies. Dat laat zien dat burgers wel degelijk bereid en in staat zijn hun situatie te beoordelen en voor hen relevante beleidspunten aan te dragen. In die visies wordt het beleid naar de belangrijkste aspecten en facetten integraal weergegeven. Het is daarom teleurstellend dat de Gemeente de visies op essentiële punten niet heeft gevolgd.

De consequentie van het invoeren van beleid met en door burgers is, dat met een beperkt, maar kwalitatief hoogwaardig ambtenarenapparaat kan worden volstaan. Ook wordt de acceptatie van het gevoerde beleid vergroot, met alle positieve aspecten van dien (zie ook het artikel van Van Dijk en Van Schendelen in de opiniepagina van de NRC van 3 april 2007).
Het alternatief is dat het beleid zoals nu in Zeist vooral van bovenaf plaatsvindt, bestaande expertise te weinig wordt gebruikt, fricties bij allerlei dossiers blijven optreden en burgers teleurgesteld afhaken.

De keuze is aan de Gemeenteraad om de bakens te verzetten, zoals ook in het hiervoor genoemde rapport wordt geconcludeerd. Afhankelijk van uw principiële keuze en de aantoonbare uitwerking daarvan zal de netwerkorganisatie ZvZ haar eigen plan trekken. Gezien de tijd die sinds 1 april is verstreken, verwachten wij van u op korte termijn antwoord, zoals in feite ook aangegeven door de bemiddelaar mevr. Verstand.

Met vriendelijke groet,

Namens het netwerk Zeist voor Zeist,

Was getekend,
Ir. W.C. Nuijen,
Drs. E.P. Visscher
G.J.H. Poolman
T.K.N: College van B&W Zeist
__________________________

Brief van Zeist voor Zeist aan Raad
16 mei 2008

Betreft: behandeling rapport mevr. Verstand

Geachte raad,

Op 1 april jl. werd het rapport “Democratie is meer dan een systeem, het is een mentaliteit” van mevr. mr. A.F. Verstand naar buiten gebracht. Het rapport is het resultaat van een gezamenlijke opdracht van het Gemeentebestuur en ‘Zeist voor Zeist’. In de persverklaring (zie bijlage) hebben wij het voorstel van mevr. Verstand  onderschreven voor een gezamenlijke rondetafelconferentie ter bespreking van haar aanbevelingen.

In onze brief d.d. 9 april jl. aan wethouder D. Gudde (zie bijlage) heeft Zeist voor Zeist daartoe een concreet voorstel gedaan. Tot op heden hebben wij van de gemeente – ondanks onze vragen om een reactie – over het nemen van een dergelijk initiatief niets vernomen. Wel hebben we onlangs kennis genomen van een brief aan de gemeenteraad d.d. 18 april jl. (zie bijlage, 4 e alinea), waarin een bijeenkomst, bijvoorbeeld in de vorm van een ronde tafel, op korte termijn niet nodig wordt geacht.

Als extern bemiddelaar heeft mevr. Verstand een viertal scenario’s aangegeven die volgens haar mogelijk zijn:
1 De woningbouw met doorzettingsmacht realiseren, d.w.z. zonder herstel van dialoog.
2 Een fundamenteel debat houden over het toekomstbeeld (inclusief woningbouw) van Zeist.
3 Een fasering of temporisering van het woningbouwprogramma.
4 Een pragmatische benadering per wijk of dorp zonder bouwopgave vooraf.

Wij vragen de gemeenteraad om een uitspraak over het voorstel van mevr. Verstand. Wij nemen aan dat u het initiatief tot het op korte termijn houden van een gezamenlijke rondetafelconferentie wilt ondersteunen. Mocht dat niet het geval zijn, dan rest ons niets anders dan te concluderen, dat het bestaande ramkoersscenario (1) gevolgd blijft worden, ook al concludeert mevr. Verstand “dat dit scenario in de Zeister situatie geen begaanbaar pad is.” (Rapport, midden pagina 13).

In geval van het ontbreken van een constructief overleg tussen de gemeente enerzijds en wijk- en buurtorganisaties anderzijds zullen laatstgenoemden ongetwijfeld hun toevlucht zoeken in acties, publiciteit en juridische procedures. Gezien de uitspraak van de Raad van State d.d. 19 december 2007 in de procedure tussen de BRU en de Provincie Utrecht bieden dergelijke juridische procedures veel kansen voor degenen, die beroep aantekenen tegen het bouwen buiten de rode contour van het Provinciale Streekplan (hetgeen overigens iets anders is dan de rode contour van het Regionaal StructuurPlan van de BRU).

Graag vernemen wij uw reactie op bovengenoemde vraag.

Hoogachtend,

Was getekend,
W. Nuijen, Voorzitter Zeist voor Zeist,
mede namens de aangesloten wijk- en buurtorganisaties
______________________________________

Verklaring Zeist voor Zeist over rapport mr. A.F. Verstand: “Democratie is meer dan een systeem, het is een mentaliteit”
1 april 2008

Zeist voor Zeist herkent de bevindingen van mevrouw Verstand en vindt dat ze de situatie goed schetst, namelijk dat er sprake is van een ernstig conflict en dat de geplande uitbreiding van het aantal woningen in Zeist – met 3000 in 15 jaar – het “kristallisatiepunt” van dat conflict is. Om de verhoudingen te verbeteren zullen beide partijen in “beweging” moeten komen. De door haar voorgestelde gezamenlijke Ronde Tafel Conferentie biedt daartoe voldoende perspectief, om daaraan krachtig mee te werken. Uitgangspunt daarbij zal zijn dat het “harde” principe van de aantallen wordt vervangen door het “zachte” principe van de kwaliteit (haar eerste aanbeveling). Zeist voor Zeist is er niet op uit om Zeist “op slot te doen”, maar wel op behoud van een hoge kwaliteit van leefomgeving in Zeist. Met een dergelijk uitgangspunt moeten we toch tot een constructieve dialoog kunnen komen?

Bevindingen worden herkend
Zeist voor Zeist herkent veel van de bevindingen van mevrouw Verstand in de inventarisatiefase van haar inventarisatie.
Haar constateringen dat er sprake is van een “ernstig conflict over de ruimtelijke ontwikkeling van Zeist” en dat “de uitbreiding met 3.000 woningen het kristallisatiepunt van dat conflict is” vinden wij getuigen van inzicht.
Ook haar observatie dat het “nodig is dat beide partijen in beweging komen” (conclusies en aanbevelingen, 1e en 2e alinea) vinden wij sterk.

“Beweging” is nodig voor dialoog
Wat betreft de conclusies en aanbevelingen bestaat echter – niet geheel onverwacht – verschil van inzicht.
Toch ziet ook Zeist voor Zeist daarin openingen tot een dialoog. De aanbeveling om in een Ronde Tafel Conferentie na te gaan welke “beweging” (van beide kanten) mogelijk is wordt dan ook volmondig onderschreven, wanneer daarbij het “harde principe van de aantallen” wordt vervangen door het “zachte principe van de kwaliteit en karakter van woonomgeving” (de eerste aanbeveling van mevrouw Verstand).

Zeist voor Zeist onderschrijft het voorstel voor een Ronde Tafel Conferentie
Aan een dergelijke conferentie werken wij gemotiveerd mee. Met inbreng van externe deskundigen, moet het lukken om tot meer begrip voor elkaars standpunten te komen. Daarin speelt de gemeenteraad een cruciale rol, zoals ook door mevrouw Verstand (naar ons inzicht) terecht opmerkt “als de gemeenteraad, waar de sleutel ligt, geen oplossing wil of kan bieden zit een herstel van de dialoog er niet in”.
Een dergelijke Conferentie dient ruim voor de zomer zijn beslag te krijgen.

Hoge kwaliteit woonomgeving staat voorop
Zeist voor Zeist is er niet op uit om Zeist “op slot te doen”, maar wel op het behoud van een woonomgeving van hoge (groene) kwaliteit. Uit het rapport van mevrouw Verstand blijkt dat ook de gemeente dat doel voor ogen staat. Dat schept de verwachting dat we er met elkaar uit moeten komen.

Wil Nuijen en
 Hans Voorberg,
 Zeist voor Zeist


Print page
Share Button

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *