Burgerinitiatieven

Geactualiseerd 27 augustus 2016


Initiatieven van Burgerorganisaties en Stichting Beter Zeist

Hier geven we informatie over initiatieven die burgers en buurtorganisaties ondernemen. Het gaat niet om burgerparticipatie in de zin van directe invloed van burgers op het beleid van de gemeente en andere organisaties. De hier genoemde burgerinitiatieven hebben betrekking op groen, milieu, recreatie en duurzaamheid in brede zin.

RISICO’S EN AANSPRAKELIJKHEID OVERHEID

Het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) heeft in 2014 een onderzoek laten verrichten naar de rol van gemeenten bij burgerinitiatieven. Daaruit bleek dat burgers beter moeten worden voorgelicht over risico’s en aansprakelijkheid bij burgerinitiatieven. De gemeenten zijn namelijk aansprakelijk als juridisch eigenaar van de openbare ruimte of gebouwen. Ook moeten ze eenvoudige projecten niet willen dichtregelen, dat schrikt bewoners af.

De manier waarop gemeenten met met burgerinititatieven omgaat verschilt sterk. Het loopt van verbieden, naar gedogen, vergunning verlenen, een overeenkomst sluiten, het actief meewerken en adopteren. Dat laatste kan bijvoorbeeld door risicovolle onderdelen voor rekening van de gemeente te laten komen.

In het jaarverslag 2014 van de Raad van State pleit de vice-president Piet Hein Donner onder meer voor het niet benadelen van zelfredzame burgers. De overheid heeft ervoor gekozen de publieke verantwoordelijkheid in te parken en die van de burgers uit te breiden. Als vervolgens burgers daar gebruik van maken moeten zij niet gehinderd worden door oude regels. Zo zouden gewone burgerinitiatieven niet aan de voorwaarden van een bedrijf moeten voldoen. Ook PvdA en ChristenUnie bepleiten landelijk dat burgers meer te zeggen krijgen over hun omgeving.  En ook dat het opzetten en onderhouden van initiatieven minder wordt belemmerd door onnodige regels. De 2e kamer fracties hebben daartoe op 23 augustus 2016 een initiatiefnota ingediend.

Het onderzoeksverslag ‘Regel die Burgerinitiatieven’ bevat onder meer:

  • Een analyse van 67 burgerinitiatieven uit Den Helder, Deventer en Venray;
  • Inzicht in de juridische kansen en valkuilen;
  • Informatie over gedogen, stimuleren, adopteren van burgerinitiatieven;
  • Een analyse-instrument voor de aansprakelijkheidsrisico’s van een project;
  • Praktijkvoorbeelden met kansen voor burgerparticipatie;
  • Concrete analyses van onder meer: zelfbeheer groen, spelen en speelvoorzieningen, zelfbeheer gebouwen, tijdelijk gebruik van lege ruimte en evenementen.

‘Regel die Burgerinitiatieven’, Mark Verhije en Maarten Bosman, Acquire Publishing, 2014.

Meer democratie Amsterdam
In de hoofdstad is de beweging ‘Meer democratie’ in 2014 begonnen met het project Maakdebuurt. Dat leidde tot het opstellen van een ‘sociaal contract’ voor buurtinitiatieven. Op basis daarvan is een jaar gewerkt, maar de beweging verwacht ook van het bestuur ‘beweging’. Zie verder de samenvatting en lees verder op de site www.meerdemocratie.nl.


Print page
Share Button

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *