Luchtkwaliteit meten

 25 februari  2019

Waarom zelf meten van luchtkwaliteit?
Samen Meten aan de Leefomgeving, SMAL Zeist

Uit gezondheidsonderzoek blijkt dat onze (buiten)lucht niet zo schoon is als het lijkt. Vooral fijnstof en in het bijzonder ultra fijnstof in de lucht dringt diep door in onze longen. Het is een ‘silent killer’, maar nogal wat mensen beseffen dat nog onvoldoende. Volgens de GDD wordt ons leven gemiddeld met 13 maanden verkort als gevolg van slechte luchtkwaliteit. En lokaal kan de fijnstofbelasting van de burgers flink verschillen, ook in Zeist. Eén ding is duidelijk, minder fijnstof gedurende het leven is beter voor de kwaliteit van leven, de productiviteit, en de levensduur. Daarom hanteert de World Health Organisation (WHO) lagere aanbevolen grenswaarden dan de huidige Europese Wetgeving. Maar eigenlijk bestaat er geen laag genoeg niveau.

Tot nu toe zijn voor de gemeente Zeist voornamelijk modelmatige schattingen beschikbaar over de hoeveelheid fijnstof in de lucht. De modellen maken gebruik van een beperkt aantal meetpunten in Nederland. Daarbij worden aannames gedaan over bijvoorbeeld uitstoot door lokaal verkeer en bebouwing. Wel bestaat er waarschijnlijk(?) een redelijk beeld van de luchtvervuiling door stikstofoxiden in de lucht met behulp van metingen van de nieuwe klimaatsatelliet Tropomi.

De gemeente Zeist vindt de bestaande modelschattingen kennelijk nog steeds voldoende. Maar zoals uit de modelschattingen rond Lelystad blijkt kan een model na een kleine aanpassing al heel andere uitkomsten opleveren. Meting van de (lokale) luchtvervuiling is nodig om aan de bronnen ervan gericht iets te kunnen doen. Vandaar dat twee deskundige inwoners in oktober van het afgelopen jaar een projectplan voor het zelf meten van luchtkwaliteit hebben opgesteld en aan de gemeente hebben aangeboden. De toekenning van (aanvullende) financiën voor hardware laat echter nog op zich wachten. Voor het overige gaat het om vrijwilligerswerk zonder een persoonlijk of zakelijk belang.

Burgerinitiatief SMAL: Samen Meten Aan Leefomgeving, zie site
In het kader van pijler 4 van Samen Duurzaam Zeist voerden de Zeistenaren Egon Kastelijn en Bart van der Wolf een marktverkenning uit. Daaruit bleek dat burgers zelf de variabele luchtkwaliteit in Zeist redelijk betrouwbaar kunnen meten. Dat binnen de beperkingen van de huidige generatie betaalbare sensoren en het dynamisch karakter van fijnstof zoals door windrichting en chemische samenstelling. Zij stellen daarom voor een meetnet voor luchtkwaliteit aan te leggen voor het gehele gebied van de gemeente.

Egon Kastelijn presenteert het project SMAL in het platform van Beter Zeist; foto: Bart van der Wolf

Volgens het projectplan willen ze beginnen met het meten van fijnstof. Als dat goed loopt kunnen andere vormen van luchtvervuiling, geluidsoverlast e.d. worden onderzocht.
De meetresultaten worden online via de gateways ook doorgestuurd naar het RijksInstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Dat instituut analyseert de informatie en rapporteert daarover terug. Die informatie wordt openbaar gemaakt. Het RIVM hoopt daarmee ook de eigen rekenmodellen te kunnen verbeteren. De verwachting is dat op deze wijze een redelijk betrouwbaar beeld zal worden verkregen over de werkelijke situatie van de hoeveelheid fijnstof in de buitenlucht. Verder wordt samengewerkt met het RIVM en het KNMI bij het kalibreren van de meetinstrumenten.

Behalve beginkosten en 10 gateway stations (10 x € 1.250) zijn daarvoor 20-40 meetkastjes nodig (20-40 x  € 200). De gemeente heeft inmiddels € 1.250 toegezegd. Dat is ongeveer de helft wat de op korte termijn nodig is Verder zijn er plannen samen te werken met “Amersfoort meet” en mogelijk met Houten. De provincie heeft ook belangstelling om het initiatief te steunen. Maar een deel van de kosten moet vanuit de maatschappij komen.

Ondersteun het initiatief
Wie wil ook meehelpen om het burgerinitiatief verder van de grond te krijgen? Dat geldt voor particulieren net zo goed als voor buurt- en dorpsorganisaties, verenigingen van eigenaren, woningbouworganisaties en bedrijven. 

Metingen zijn goed voor de beeldvorming van de luchtkwaliteit in je eigen woon- en leefomgeving. En je kunt je bij klachten daarover baseren op werkelijke meetgegevens in plaats van calculaties en modellen. Meld je daarom aan voor de crowdfunding actie om samen luchtkwaliteit te meten. En maak ook anderen enthousiast voor het burgerinitiatief “Samen Meten Aan Luchtkwaliteit”.

Voor technische vragen en opmerkingen kunt u terecht bij de initiatiefnemers: bart@meten-natuurlijk.nl en egon@meten-natuurlijk.nl

Coöperatief Meten Natuurlijk U.A. SMAL Zeist
Triodos Bank: NL80 TRIO 0379 3067 19
KvK Utrecht 71992553
BTW. nr. NL8589.32.623.B01

Voor meer informatie over houtstook en luchtverontreiniging lees de rubriek.
terug naar top

Share Button