Omgevingswet

Geactualiseerd 07 juni 2019

INHOUDSOPGAVE
Studiebijeenkomst Beter Zeist
Provincie en Omgevingswet

Studiebijeenkomst Beter Zeist
INVOEREN VAN DE NIEUWE WET EEN HELE KLUIF

Over dit onderwerp hield Stichting Beter Zeist op 5 februari 2018 in de Trouwzaal van het gemeentehuis een studiebijeenkomst, zie de informatie vooraf . Daarmee gaf het platform van buurten en dorpen het startschot voor de voorbereiding van de invoering van de wet in Zeist. Aanwezig waren belangstellenden vanuit buurt-, dorps- en milieuorganisaties en verder raadsleden, de gemeente, architecten en marktpartijen.

Wie weet nog de weg in de wetten voor onze woon- en leefomgeving? Denk bijvoorbeeld aan milieukwaliteit en veiligheid, duurzaamheid, natuur en landschap, monumentenzorg. De nieuwe omgevingswet moet daar het antwoord op geven. Deze is al door de Eerste Kamer aangenomen en ze zal in 2021 geleidelijk worden ingevoerd met een overgangstermijn tot 2029.

Wat gaat er veranderen?
De wet gaat uit van het principe “decentraal wat kan, centraal wat moet”. 26 Specifieke wetten worden vervangen door een samenhangende wet. Ook vermindert het aantal regelingen van 120 naar 4. Verder komt er per gemeente 1 integrale omgevingsvisie en 1 omgevingsplan in plaats van de structuurvisie en de vele bestemmingsplannen. Gemeenten kunnen nu al experimenteren met de nieuwe wet.

Zo wil de overheid de regeldruk verminderen. De hoop is dat daarmee ook flexibeler en sneller op maatschappelijke ontwikkelingen kan worden ingespeeld. De overheid kan een stapje terug doen en gaat meer vertrouwen op het overleg tussen direct belanghebbenden zoals burgers, maatschappelijke organisaties en marktpartijen. Ook komt er een digitaal loket (“digitaal stelsel met informatiehuizen”) voor de uitvoering van de wet.

Over de wet en de mogelijke gevolgen ervan sprak Gelinde Groeneveld van de gemeente. Na de pauze gaf Henk van Kempen van bureau Los Stadomland een presentatie over hoe je kunt komen tot een Omgevingsvisie. Zo’n visie met omgevingsdoelen voor een gebied vormt de grondslag voor het Omgevingsplan van een gemeente. De doelen geven aan wat belangrijk is voor de gemeente en wat voor gemeente zij wil zijn. De visie komt in de plaats van de vele bestemmingsplannen die nu nog gelden. Een omgevingsplan omvat echter ook andere onderwerpen, zoals gezonde leefomgeving, veiligheid en duurzaamheid.

Vragen en aandachtspunten
Tijdens de druk bezochte bijeenkomst werden allerlei vragen gesteld over de mogelijke gevolgen van de wet. Een greep uit de vragen:

  • Wie bewaakt het algemeen belang als de overheid meer terugtreedt, toch nog de overheid vooraf of achteraf?
  • Op welke wijze worden de omgevingskwaliteiten en streefwaarden bepaald?
  • Hoe komt de afstemming met andere gemeenten en hogere overheden tot stand?
  • Wat wordt de rol van de maatschappelijke organisaties? Hebben ze voldoende informatie en deskundige mensen voor hun bijdragen? En zal de burgerparticipatie straks goed worden vorm gegeven?
  • Wordt de cultuurverandering die nodig is voor de invoering niet onderschat?
  • Tast de flexibiliteit van de nieuwe wet de bestaande rechtszekerheid van de burger en belanghebbenden te veel aan?

Verder werd aangegeven dat digitalisering op zich geen oplossing voor problemen is. Eerst moeten de processen goed worden beschreven en vastgelegd. Bovendien gaat het om een enorme, complexe operatie. De kosten ervan kunnen juist dan oplopen. Willen de ambities van de omgevingswet de komende 10 jaar worden gerealiseerd dan is er veel werk aan de winkel.

Vervolg burgerinitiatief
Tijdens de bijeenkomst werden veel punten geagendeerd waarop helderheid moet komen. Volgens de nieuwe wet heeft de gemeente voldoende vrijheid om daarin haar eigen keuzen te maken. Vandaar dat Stichting Beter Zeist wil meewerken aan een project om de invoering van de wet in Zeist zo goed mogelijk voor te bereiden. Dat zou moeten gebeuren in samenwerking met de gemeente en andere belanghebbenden.

Tot nu toe is van de gevraagde samenwerking niets terecht gekomen. Wel dient de gemeente buiten het zicht van burgergroeperingen allerlei wensen over verdere verstedelijking in bij de provincie en in het landelijk overleg over infrastructuur, ruimte en transport. Dat leidt dan weer tot beleid dat grote invloed zal hebben op Zeist. Via die U-bocht constructie staan de burgers straks buitenspel en kunnen zij hooguit nog over uitvoeringsvarianten praten, zie verder hieronder.
Terug naar top

PROVINCIE EN OMGEVINGSWET

In 2017 is de provincie Utrecht een proces gestart om te komen tot een omgevingsvisie en omgevingsverordening. Die zou op interactieve wijze met belanghebbenden worden opgesteld. Begonnen werd met de lange termijnvisie omgevingswet 2050, ‘Horizon 2050’. De startbijeenkomst daarvoor in de Jaarbeurs werd gevolgd door een publieksenquête én vervolgens door een aantal themabijeenkomsten. Tijdens de slotbijeenkomst op Woudschoten zijn de belangrijkste uitkomsten van Horizon 2050 gepresenteerd.

De bewoners vinden volgens de resultaten van de provinciale enquête natuur/groen het belangrijkst Het perspectief van de provincie is echter vooral gericht op economische groei, extra veel huizenbouw en mobiliteit. Dit gaat uiteraard ten koste van het groen en de woon- en leefomgeving wat de huidige bewoners juist niet willen. Volgens de provincie kan echter alles worden gecombineerd: natuur, groen, huizen en wegen. Dat is iets wat in de Zeister raad ook steeds wordt beweerd. Verder zorgt een extra impuls in deze regio en andere randstadregio’s voor minder regionale ontwikkeling van de buitengebieden van Nederland.

Na de presentatie van Horizon 2050 werden derden niet meer betrokken bij het Koersdocument van gedeputeerde Staten voor het opstellen van de provinciale Omgevingsvisie. Dit gebeurde terwijl in de komende omgevingswet een dergelijke participatie juist een voorwaarde is.
Over de in de commissie van Provinciale Staten ingediende Koersdocument heeft Stichting Milieuzorg Zeist e.o. en IVN De Bilt op eigen initiatief een inspraakreactie ingestuurd. Voor de vergadering van de Provinciale Staten van 10 december 2018 hebben de vereniging Werkgroep Natuurlijk Zeist-West en Stichting Beter Zeist ook nog bijdragen aangeleverd.

Dat was mede aanleiding voor een motie van de PvdA-fractie die werd aangenomen. In de motie wordt het volgende verzocht: “Bij het opstellen van de Omgevingsvisie 3 mogelijke groeiscenario’s met 100.000, 140.000 en 180.000 extra woningen tot 2050 uit te werken naar de betekenis op de kwaliteiten van de provincie en hoe daar sturing op te kunnen geven.”

Omslag van het Koersdocument

De provincie wil bij het opstellen van de Omgevingsvisie de samenleving wel weer actief betrekken. Dat blijkt uit hoofdstuk 4.8 van het in december door Provinciale Staten vastgestelde Koersdocument. Maar dan ligt uitgestippelde ‘Koers’ dus wel al vast, al biedt de aangenomen motie wel wat mogelijkheden. Voor het overige geeft de provinciale site informatie over de omgevingswet:

Invloed van landelijk beleid op provinciale omgevingsvisie
Overigens heeft ook het landelijk beleid invloed op de provinciale omgevingsvisie. Dat geldt zeker voor het toekomstige meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (Mjp IRT). De gemeente verwacht daarvan een oplossing voor de (te verwachten) capaciteitsproblemen voor de woningbouw en mobiliteit. Verder gaat het om het doortrekken van de Uithoflijn, het realiseren van een P+R Mooi Zeist, een goede fietsverbinding met het USP, de intercitystatus van het treinstation Driebergen-Zeist en de doorontwikkeling van station Driebergen-Zeist als regionaal knooppunt (mobiliteit, wonen, werken en recreatie). Kortom: de gemeente Zeist wil een graantje meepikken uit de verwachte Rijksruif voor de Metropoolregio Utrecht. Wel zal dan nog een Milieu Effect Rapportage (MER) t.b.v. de provinciale omgevingsvisie moeten worden uitgevoerd. zie voor de documenten de rubriek. Zie ook de plannen van de provincie c.q. U10 over mobiliteit.
Terug naar top

Share Button